Hoe werkt een Sauna?
Een sauna biedt een heerlijke combinatie van warmte, rust en ontspanning. Maar hoe werkt een sauna en waar moet u voor, tijdens en na een saunagang rekening mee houden? Met de juiste voorbereiding en het juiste gebruik zorgt u ervoor dat de sauna comfortabel en verantwoord kan worden gebruikt.
Op deze pagina leggen we stap voor stap uit hoe u een sauna gebruikt. Van het opwarmen en instellen van de sauna tot de juiste temperatuur, opgieten, afkoelen en het afsluiten na gebruik. Ook leest u hoe lang een saunagang duurt, waar u tijdens het gebruik op moet letten en hoe u de sauna goed achterlaat. Zo weet u precies wat u kunt verwachten en haalt u het beste uit ieder saunamoment.
Voordat u de sauna ingaat
Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat u comfortabel en verantwoord van de sauna kunt genieten. Wilt u weten hoe een sauna werkt, dan begint dat al vóór de eerste saunagang. Door vooraf voldoende te drinken, iets lichts te eten en uzelf goed voor te bereiden op de warmte, haalt u meer uit ieder saunamoment. Houd daarom onderstaande aandachtspunten aan voordat u de sauna ingaat.
Douche en droog uzelf goed af
Neem vooraf een douche en droog uw huid daarna goed af. Een droge huid begint in de sauna sneller te zweten. Bovendien gaat u schoon de sauna in, wat hygiënischer is voor uzelf en andere gebruikers.
Eet vooraf iets lichts
Ga bij voorkeur niet met een volledig lege maag de sauna in. Neem vooraf bijvoorbeeld wat fruit, yoghurt of een boterham. Vermijd tegelijkertijd een zware maaltijd vlak voor uw saunagang, omdat dit tijdens de warmte onprettig kan aanvoelen.
Drink voldoende water
Drink voordat u begint voldoende water. Tijdens een saunagang verliest uw lichaam door het zweten vocht. Door vooraf goed te drinken helpt u uw vochtbalans op peil te houden.
Neem een grote handdoek mee
Gebruik in de sauna een handdoek die groot genoeg is om volledig op te zitten of liggen, inclusief onder uw voeten. Zo komt transpiratievocht niet rechtstreeks op het hout terecht en blijft de sauna schoner.
Doe contactlenzen uit
Draagt u contactlenzen? Doe deze dan bij voorkeur uit voordat u de sauna ingaat. De warme en droge lucht kan ervoor zorgen dat uw ogen en contactlenzen uitdrogen.
Laat sieraden en uw horloge buiten de sauna
Doe sieraden, een horloge en andere metalen accessoires af voordat u naar binnen gaat. Metaal kan in een hete sauna sterk opwarmen en onaangenaam of zelfs pijnlijk worden op de huid.
Drink geen alcohol
Drink geen alcohol voor of tussen de saunagangen. De combinatie van alcohol en hoge temperaturen kan onder andere invloed hebben op uw bloeddruk, vochtbalans en het vermogen van uw lichaam om op de warmte te reageren.
Ga alleen naar binnen wanneer u zich goed voelt
Ga niet de sauna in wanneer u zich ziek, koortsig, zwak of duizelig voelt. Verlaat de sauna ook direct wanneer u zich tijdens een saunagang niet goed begint te voelen.
In het kort
Hoe werkt een sauna als het gaat om temperatuur, opwarmen en de duur van een saunagang? Met deze drie richtlijnen heeft u direct de belangrijkste informatie bij de hand. Bent u nog niet gewend aan de warmte, bouw het gebruik dan rustig op en luister altijd naar uw lichaam.
70 tot 90 °C
Een temperatuur tussen 70 en 90 °C is voor de meeste saunagangen voldoende. Warmer dan 90 °C is niet nodig. Bent u nog niet gewend aan een sauna? Begin dan met een lagere temperatuur en neem plaats op een lagere bank, waar het minder warm is.
1 tot 2 uur opwarmen
Houd rekening met ongeveer 1 tot 2 uur opwarmtijd voordat de sauna de gewenste temperatuur heeft bereikt. Zet de sauna daarom ruim voordat u hem wilt gebruiken aan. De exacte opwarmtijd kan verschillen per sauna, kachel en buitentemperatuur.
8 tot 15 minuten per saunagang
Een saunagang duurt doorgaans ongeveer 8 tot 15 minuten. Neem tussen de verschillende saunagangen voldoende tijd om af te koelen en te rusten. Drie saunagangen zijn doorgaans voldoende; langer in de sauna blijven is niet nodig om van de warmte en ontspanning te genieten.
Opgieten in de sauna
Opgieten is een belangrijk onderdeel van de sauna-ervaring. Hierbij wordt een kleine hoeveelheid water over de hete saunastenen gegoten, waardoor het water vrijwel direct verdampt. De luchtvochtigheid stijgt tijdelijk en daardoor voelt de sauna aanzienlijk warmer aan, terwijl de daadwerkelijke temperatuur nauwelijks verandert. Wie wil begrijpen hoe een sauna werkt, merkt tijdens een opgieting goed hoeveel invloed luchtvochtigheid heeft op de beleving van de warmte.
Gebruik een kleine hoeveelheid water
Gebruik een kleine schep schoon water en verdeel deze rustig over de hete saunastenen. Wacht daarna even voordat u opnieuw opgiet, zodat het water volledig kan verdampen en u kunt ervaren hoe de warmte verandert.
Verdun opgietmiddel altijd
Wilt u een sauna-aroma gebruiken? Gebruik dan alleen een geschikt opgietmiddel en verdun dit altijd volgens de aanwijzingen op de verpakking. Giet geconcentreerd opgietmiddel nooit rechtstreeks op de hete stenen, omdat sommige middelen ontvlambaar kunnen zijn.
Gebruik geen andere vloeistoffen
Giet geen bier, olie, parfum of andere vloeistoffen over de saunastenen. Deze kunnen ongewenste dampen veroorzaken, verbranden of de stenen en saunakachel vervuilen.
Giet nooit een hele emmer tegelijk leeg
Gebruik tijdens het opgieten steeds kleine hoeveelheden water. Een grote hoeveelheid water in één keer kan de kachel en stenen onnodig belasten en zorgt niet voor een betere sauna-ervaring.
Giet het water over de stenen
Verdeel het water rustig over de hete saunastenen en giet het niet rechtstreeks op andere onderdelen van de kachel. De stenen zijn bedoeld om het water op te vangen en in stoom om te zetten.
Zo doet u een saunagang
Een goede saunagang bestaat uit meer dan alleen een aantal minuten in de warmte zitten. Wie wil weten hoe een sauna werkt, moet ook rekening houden met de afwisseling tussen opwarmen, afkoelen en rusten. Door iedere saunagang rustig op te bouwen en uw lichaam voldoende tijd te geven om te herstellen, kunt u comfortabel van meerdere saunagangen genieten.
Begin op de onderste bank
Begin op de onderste bank, vooral wanneer u nog niet gewend bent aan een sauna. Warme lucht stijgt op, waardoor het op de hogere banken aanzienlijk warmer is. Zodra u gewend bent aan de temperatuur kunt u eventueel hoger plaatsnemen.
Blijf 8 tot 15 minuten in de sauna
Een saunagang duurt doorgaans ongeveer 8 tot 15 minuten. Luister daarbij altijd naar uw lichaam. Wordt u duizelig, misselijk, benauwd of voelt u zich niet prettig? Verlaat de sauna dan direct. Val nooit in slaap in de sauna.
Ga de laatste twee minuten rechtop zitten
Heeft u tijdens de saunagang gelegen? Ga dan de laatste twee minuten rustig rechtop zitten. Hierdoor kan uw bloedsomloop zich aanpassen voordat u opstaat en de sauna verlaat.
Koel eerst af in de buitenlucht
Ga na de saunagang ongeveer twee minuten naar buiten om rustig af te koelen. Loop eventueel rustig heen en weer en voorkom dat u langdurig stilstaat. Ga weer naar binnen voordat u het onaangenaam koud krijgt.
Koel daarna af met koud water
Spoel uw lichaam vervolgens af met koud water. Begin bij de voeten en werk geleidelijk omhoog richting de benen en armen. Koel uw hals, nek en gezicht als laatste. Zo laat u uw lichaam geleidelijk wennen aan de lagere temperatuur.
Neem voldoende rust tussen de saunagangen
Rust na het afkoelen minimaal ongeveer even lang als uw saunagang heeft geduurd, dus 8 tot 15 minuten. Geef uw lichaam de tijd om tot rust te komen en drink water wanneer u dorst heeft.
Herhaal maximaal drie saunagangen
U kunt de cyclus van opwarmen, afkoelen en rusten maximaal ongeveer drie keer herhalen. Reken voor een volledig saunabezoek op ongeveer twee uur. Drink na uw laatste saunagang voldoende water om het verloren vocht weer aan te vullen.
Laat kinderen alleen onder begeleiding in de sauna
Kinderen gebruiken de sauna alleen onder begeleiding van een volwassene. Laat ze op een lagere bank zitten, waar het minder warm is, en houd de saunagang aanzienlijk korter dan bij volwassenen.
Houd de ventilatie geopend
Sluit het luchtrooster tijdens het gebruik niet, ook niet wanneer het buiten koud is. Een sauna heeft een goede toevoer en afvoer van lucht nodig voor een aangenaam binnenklimaat.
Na het gebruik van de sauna
Ook na de laatste saunagang is het belangrijk om de sauna op de juiste manier achter te laten. Goed ventileren en opruimen helpt om vocht af te voeren en het hout netjes te houden. Daarnaast moet de saunakachel na gebruik op de juiste manier worden uitgeschakeld. Zo blijft de sauna schoon en klaar voor een volgend gebruik.
Laat de sauna goed drogen
Laat de deur na gebruik enige tijd openstaan, zodat warmte en vocht uit de ruimte kunnen ontsnappen. Hierdoor kunnen de houten banken, wanden en vloer beter drogen en vermindert u de kans op vochtproblemen.
Neem handdoeken en andere spullen mee
Haal gebruikte handdoeken, badjassen, slippers en andere persoonlijke spullen uit de sauna. Laat niets op de banken of tegen de saunakachel liggen, zodat de ruimte vrij kan drogen.
Controleer de banken en vloer
Kijk kort of er veel vocht of vuil is achtergebleven. Neem overtollig water indien nodig weg en zorg ervoor dat de sauna schoon wordt achtergelaten.
Schakel de elektrische saunakachel uit
Heeft de sauna een elektrische kachel? Schakel deze na de laatste saunagang uit volgens de bediening van de betreffende sauna. Controleer of de verwarming daadwerkelijk is uitgeschakeld voordat u de sauna verlaat.
Laat een houtkachel rustig uitbranden
Bij een houtgestookte sauna stopt u na de laatste saunagang met het toevoegen van brandhout en laat u het resterende vuur rustig uitbranden. Volg daarbij altijd de instructies die bij de betreffende saunakachel horen.
Dit kunt u beter niet doen
Een sauna is eenvoudig te gebruiken, maar door de hoge temperaturen zijn er een aantal dingen die u beter kunt vermijden. Wie weet hoe een sauna werkt, kan de warmte op een comfortabele en verantwoorde manier gebruiken en voorkomt onnodige risico’s. Let daarom tijdens iedere saunagang op onderstaande punten.
Leg niets op of tegen de saunakachel
Leg nooit handdoeken, kleding of andere voorwerpen op of tegen de kachel, ook niet om iets te laten drogen. De kachel bereikt zeer hoge temperaturen en materialen die ermee in aanraking komen kunnen beschadigen of vlam vatten.
Raak de kachel en saunastenen niet aan
De saunakachel en stenen worden tijdens het gebruik extreem heet. Raak deze onderdelen niet aan en houd voldoende afstand om brandwonden te voorkomen.
Drink geen alcohol
Drink geen alcohol voor of tussen de saunagangen. Alcohol in combinatie met de hoge temperatuur kan onder andere invloed hebben op uw bloeddruk, vochtbalans en reactievermogen.
Val niet in slaap in de sauna
Blijf tijdens een saunagang wakker en bewust van hoe u zich voelt. Wanneer u in slaap valt, kunt u te lang aan de hoge temperatuur worden blootgesteld zonder dit op tijd te merken.
Gebruik de sauna niet wanneer u zich niet goed voelt
Ga niet de sauna in wanneer u ziek bent, koorts heeft, duizelig bent of zich zwak voelt. Voelt u zich tijdens een saunagang plotseling niet goed? Verlaat de sauna dan direct.
Zorg dat iemand weet dat u de sauna gebruikt
Gebruikt u de sauna alleen? Zorg dan bij voorkeur dat iemand weet dat u in de sauna zit. Dit is vooral belangrijk omdat hoge temperaturen duizeligheid of een gevoel van zwakte kunnen veroorzaken.
Giet water alleen over de saunastenen
Giet bij het opgieten kleine hoeveelheden water over de daarvoor bestemde hete stenen en niet rechtstreeks over andere onderdelen van de kachel. Gebruik daarbij alleen water en daarvoor geschikte, correct verdunde opgietmiddelen.
Sluit het luchtrooster niet
Houd de ventilatie van de sauna tijdens het gebruik geopend. De sauna heeft aanvoer van frisse lucht en een goede luchtcirculatie nodig voor een aangenaam binnenklimaat.
Overleg bij twijfel met uw arts
De warmte van een sauna heeft invloed op onder andere uw lichaamstemperatuur en bloedsomloop. Heeft u diabetes, een hoge bloeddruk, een hart- of vaataandoening, bent u zwanger of gebruikt u medicijnen? Overleg dan vóór het gebruik van de sauna met uw arts of behandelaar. Deze kan beoordelen of saunagebruik in uw situatie geschikt is en of u bepaalde voorzorgsmaatregelen moet nemen.
Heeft u hart- of vaatklachten en heeft uw arts aangegeven dat u de sauna kunt gebruiken? Zorg dan dat u geleidelijk afkoelt en vermijd een plotselinge overgang naar zeer koud water. Kies bij voorkeur voor de onderste bank, waar de temperatuur lager is, en neem voldoende rust tussen de saunagangen. Volg hierbij altijd het persoonlijke advies van uw arts of behandelaar.
Voor de eigenaar of beheerder
Onderstaande informatie is bedoeld voor degene die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de sauna. Goed onderhoud helpt om het hout, de saunakachel en de stenen in goede conditie te houden. Wie weet hoe een sauna werkt, weet ook dat voldoende ventilatie en regelmatig onderhoud belangrijk zijn voor een veilige en prettige sauna-ervaring.
Sauna laten drogen
Laat de deur na gebruik openstaan
Zet de saunadeur na gebruik enige tijd open, zodat warmte en vocht uit de cabine kunnen ontsnappen. Hierdoor kunnen de houten banken, wanden en vloer goed drogen en vermindert u de kans op vocht- en schimmelvorming.
Laat natte spullen niet achter
Verwijder handdoeken, badjassen en andere vochtige spullen na gebruik uit de sauna. Laat deze niet op de banken of tegen de wanden liggen, omdat het hout hierdoor langer vochtig blijft.
Controleer de sauna op vocht
Controleer regelmatig of er plekken zijn die slecht drogen of langdurig vochtig blijven. Besteed daarbij extra aandacht aan de vloer, onder de banken en andere plaatsen waar minder luchtcirculatie is.
Hout en interieur
Reinig de banken regelmatig
Maak de houten banken en andere oppervlakken regelmatig schoon volgens de onderhoudsvoorschriften van de sauna. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen die het hout kunnen aantasten of ongewenste dampen kunnen veroorzaken wanneer de sauna weer wordt verwarmd.
Controleer het hout
Controleer banken, rugleuningen, wanden en andere houten onderdelen regelmatig op beschadigingen, losse delen en sterke verkleuring. Zo kunnen kleine onderhoudspunten worden aangepakt voordat grotere problemen ontstaan.
Zorg voor voldoende ventilatie
Controleer of de luchtinlaat en -uitlaat vrij blijven van stof en andere blokkades. Een goede luchtcirculatie is niet alleen tijdens het gebruik belangrijk, maar helpt de sauna ook na afloop goed te drogen.
Saunastenen en kachel
Controleer de saunastenen regelmatig
Controleer de stenen periodiek op scheuren, afbrokkeling en andere slijtage. Door herhaaldelijk opwarmen en afkoelen kunnen saunastenen na verloop van tijd achteruitgaan.
Stapel de stenen losjes
Leg de saunastenen niet te dicht op elkaar. Een losse stapeling zorgt ervoor dat de warme lucht goed tussen de stenen kan circuleren en voorkomt dat de luchtstroom door de kachel onnodig wordt belemmerd.
Verwijder beschadigde stenen
Sterk gebarsten of afbrokkelende stenen kunt u het beste vervangen door stenen die geschikt zijn voor de betreffende saunakachel. Verwijder tegelijkertijd gruis dat zich tussen of onder de stenen heeft verzameld.
Controleer de ruimte rondom de kachel
Houd de omgeving van de saunakachel vrij van handdoeken, hout, decoratie en andere materialen. Controleer regelmatig of niets tegen of te dicht bij de kachel terecht is gekomen.